پیاده‌روی اربعین و زمینه‌سازی ظهور
بررسی جامع نقش پیاده‌روی اربعین در زمینه‌سازی ظهور و نابودی ظلم غرب، جنگ‌ها و کارتل‌های اقتصادی با استناد به احادیث و بیانات رهبری.
اربعین، حماسه‌ای در مسیر تاریخ
پیاده‌روی اربعین، امروزه به عنوان یکی از بزرگترین اجتماعات بشری، نه تنها یک آیین سوگواری، بلکه یک جنبش عظیم اجتماعی و سیاسی است که در اعماق خود، بشارت‌هایی برای آینده‌ی بشریت دارد. این حرکت عظیم که نشان‌گر محبت شدید امت اسلامی به امام حسین (ع) است，در واقع اعلامیۀ آمادگی برای بذل جان و مال در راه اهداف والای آن حضرت و فراهم‌آوردن مقدمات ظهور منجی موعود است. در این نوشتار، به بررسی این پرسش بنیادین می‌پردازیم که چگونه این راهپیمایی میلیونی می‌تواند به نابودی نظام‌های ظلم و فساد جهانی و زمینه‌سازی برای ظهور امام زمان (عج) منجر شود.
۱. اربعین و مهدویت؛ پیوندی ناگسستنی
ارتباط میان اربعین حسینی و مهدویت، یک ارتباط دوسویه و تعاملی است؛ به‌گونه‌ای که هم اربعین، عامل ترویج و اشاعۀ فرهنگ مهدویت و انتظار است و هم زمینۀ ظهور، به نوعی ترویج‌دهندۀ پیاده‌روی اربعین محسوب می‌شود. این پیوند از چند جهت قابل بررسی است:
الف) شبیه‌سازی فضای عصر ظهور
همدلی، وفاق، محبت و صمیمیتی که در پیاده‌روی اربعین شکل می‌گیرد، شباهت بسیاری به فضایی دارد که روایات برای عصر ظهور ترسیم کرده‌اند. در این همایش عظیم، انسان‌ها بدون توجه به نژاد، رنگ، زبان و ملیت، در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و نمادی از جامعۀ آرمانی مهدوی را به تصویر می‌کشند.
ب) تمرین عملی انتظار
انتظارِ ظهور، امری صرفاً قلبی نیست؛ بلکه باید در عمل نیز جلوه پیدا کند. پیاده‌روی اربعین، عینیت‌بخش این انتظار است. زائرانی که با پای پیاده و با تحمل مشقت‌های فراوان، خود را به کربلا می‌رسانند، در واقع آمادگی خود را برای یاری آخرین حجت حق به نمایش می‌گذارند. امام صادق (ع) در روایتی، هر قدمی که زائر در مسیر پیاده‌روی به سوی قبر سیدالشهدا برمی‌دارد را موجب نوشته شدن ثواب و آمرزش گناهان می‌داند؛ این خود نشان از عظمت و جایگاه والای این حرکت دارد.
ج) معرفت‌افزایی و امام‌شناسی
در زیارت اربعین، حدود شصت صفت از ویژگی‌های امام حسین (ع) برشمرده شده است که این امر، به منزلۀ یک دورۀ امام‌شناسی کامل است. همین رویکرد باید در مورد امام عصر (عج) نیز صورت گیرد؛ جامعه‌ای که امام خود را بشناسد، می‌تواند با او ارتباط برقرار کرده و در مسیر ظهورش گام بردارد.
۲. پیاده‌روی اربعین؛ زمینه‌ساز نابودی ظلم و ستم
یکی از اهداف اصلی قیام امام مهدی (عج)، برطرف‌کردن ظلم و ستم و برقراری عدالت در سراسر جهان است. پیاده‌روی اربعین، خود یک حرکت ظلم‌ستیزانه است که می‌تواند زمینه‌ساز این هدف بزرگ باشد:
الف) ایجاد ارادۀ جمعی برای مبارزه با ظلم
اجتماع عظیم زائران در اربعین، یک «رزمایش بزرگ» برای نشان‌دادن عزم همگانی در برابر ظلم و ستم است. این اتحاد و همبستگی، پیامی روشن برای تمامی زورگویان و مستکبران جهان دارد که جامعۀ شیعه و بلکه همۀ آزادگان جهان، برای مبارزه با هرگونه ستمی آماده هستند. هرچه ظلم‌ستیزی و استکبارستیزی در جهان بیشتر شود، زمینۀ ظهور حضرت نیز فراهم‌تر می‌گردد.
ب) نابودی نظام‌های استکباری
روایات متعددی به نابودی قطعی همۀ نیروها و مرام‌های استکباری در دوران ظهور اشاره دارند. پیاده‌روی اربعین، با ایجاد یک جبهۀ عظیم مردمی، عملاً استکبار جهانی را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که ارادۀ جمعی مسلمانان، برتر از هر قدرت مادی است. به فرمودۀ یکی از علماء، «تا سفره استکبار در سرتاسر جهان جمع نشود و استکبار از بین نرود، ظهور محقق نخواهد شد». اربعین، گامی بلند در جهت برچیدن این سفره است.
۳. اربعین و نابودی نظام‌های اقتصادی فاسد
اقتصاد مبتنی بر ظلم و استثمار، یکی از ارکان اصلی نظام سلطه است. در این زمینه نیز اربعین می‌تواند نقش‌آفرین باشد:
الف) نفی نظام ربوی و قطایع
در روایتی از امام باقر (ع) آمده است: «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا اِضْمَحَلَّتِ الْقَطَائِعُ فَلَا قَطَائِعَ»؛ یعنی هنگامی که قائم ما قیام کند، «قطایع» از بین می‌رود. «قطایع» به نظام‌های اقتصادیِ انحصاری و قطعه‌قطعه‌کنندۀ زمین و ثروت اشاره دارد که توسط کارتل‌های اقتصادی و نظام سرمایه‌داری ایجاد شده است. حرکت اربعین، با ایجاد یک اقتصادِ مبتنی بر مواسات، ایثار و خدمت‌رسانیِ بی‌منت (موکب‌ها)، عملاً الگویی از یک نظام اقتصادیِ عادلانه و غیراستثماری را به نمایش می‌گذارد که در تضاد کامل با نظام‌های فاسد و کارتل‌های اقتصادی جهان است.
ب) مبارزه با فقر و تبعیض
عدالت اقتصادی یکی از اهداف مهم حکومت مهدوی است. اربعین، با زدودن فاصله‌های طبقاتی و ایجاد یک فضای برابری‌خواهانه، زمینۀ ذهنی و عملی برای تحقق این عدالت را فراهم می‌کند. این حرکت، نشان می‌دهد که می‌توان جهانی بدون فقر، تبعیض و احتکار ساخت.
۴. نقش اربعین در پایان‌بخشی به جنگ‌ها و فساد جهانی
جنگ‌ها و فساد، از پیامدهای حتمی نظام‌های ظالم و استکباری هستند. اربعین، پادزهر این آفت‌های جهانی است:
الف) ایجاد وحدت و همدلی
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای پیاده‌روی اربعین، ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان و حتی پیروان دیگر ادیان است. این همدلی، بزرگترین مانع برای ایجاد جنگ و درگیری است؛ چراکه جنگ، در سایۀ اختلاف‌افکنی و ایجاد تفرقه معنا پیدا می‌کند. اربعین، با به هم ریختن این معادلات، زمینۀ صلح و آرامش جهانی را فراهم می‌سازد.
ب) احیای ارزش‌های اخلاقی
فساد، ریشه در بحران معنا و اخلاق دارد. اربعین، با احیای ارزش‌هایی همچون ایثار، ازخودگذشتگی، مهمان‌نوازی و عشق به اهل‌بیت (ع)، جامعۀ بشری را با الگویی از زیستِ اخلاق‌محور آشنا می‌کند. این رویکرد، می‌تواند به مرور زمان، نظام‌های فاسد و مبتنی بر زر و زور را به چالش کشیده و آنها را از درون تهی سازد.
۵. آرمان‌شهر مهدوی و نقشۀ راه اربعین
پیاده‌روی اربعین، در واقع یک «تمرین بزرگ» برای رسیدن به آرمان‌شهر مهدوی است. این حرکت عظیم، با فراهم‌آوردن «یارانی» که برای یاری امام زمان (عج) آماده هستند，زمینۀ اصلی ظهور را مهیا می‌کند. در روایتی نقل شده که امام مهدی (عج) پس از ظهور، خود را با مظلومیت جدّ بزرگوارشان، امام حسین (ع) معرفی می‌کنند و می‌فرمایند: «ای مردم جهان، آنها پدربزرگ مرا در حالی که تشنه بود، به شهادت رساندند». این جمله، نشان می‌دهد که احیای قیام عاشورا و فرهنگ اربعین، تا چه اندازه در ظهور آن حضرت مؤثر است.
۶. نگاه رهبری به اربعین و ظهور
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بارها بر نقش اربعین در گسترش معرفت به امام حسین (ع) و زمینۀ‌سازی برای ظهور تأکید فرموده‌اند. ایشان، حرکت عظیم اربعین را یکی از نشانه‌های آمادگی امت اسلامی برای ظهور دانسته و آن را حرکتی حسینی می‌دانند که در گسترش معرفت به امام حسین (ع) نقش دارد. همچنین ایشان در بیانات خود، زندگی حقیقی بشر را مربوط به دوران پس از ظهور امام زمان (عج) دانسته‌اند که نشان از نگاه راهبردی ایشان به این موضوع دارد.
۷. جمع‌بندی: اربعین، مقدمه‌ای برای تحقق وعده‌ی الهی
در یک جمع‌بندی نهایی می‌توان گفت که پیاده‌روی اربعین، چیزی فراتر از یک آیین مذهبی است. این حرکت عظیم، یک پروژۀ عظیمِ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است که با ایجاد همبستگی، ظلم‌ستیزی، عدالت‌خواهی و اخلاق‌مداری، عملاً به فراهم‌سازی بسترهای ظهور امام زمان (عج) کمک می‌کند. هرچند برخی بر این باورند که اربعین، زمینۀ‌ساز ظهور است و آن را مقدمه‌ای برای تحقق این وعده‌ی الهی می‌دانند， اما واقعیت این است که این حماسه، در سایۀ عنایت الهی و ارادۀ جمعیِ منتظران، می‌تواند طلسمِ نظام‌های فاسد و استکباری را بشکند و جهانی مملو از عدل و داد را نوید دهد. دنیایی که در آن، اثری از ظلم سیاسیون غرب، جنگ‌افروزی‌هایشان، کارتل‌های اقتصادیِ چپاولگر و فسادِ فراگیرِ جهانی نباشد و تنها «عدل» و «احسان» حاکم گردد.
امید که همگی، در زمرۀ یاران و منتظران حقیقی باشیم و بتوانیم با عمل به سیرۀ حسینی، زمینه‌ساز ظهور منجی موعود (عج) باشیم.
