مذاکرهپرستان ایرانی چگونه به کمک ترامپ رفتند؟
ترامپ در شش ماه اخیر، با پمپاژ اخبار دروغ و راست دربارهٔ کاهش تنش با ایران یا بازگشایی تنگهٔ هرمز، دقیقاً همان کاری را میکند که یک دلال بازار در روزهای بحرانی انجام میدهد: آرامسازی مصنوعی قیمتها. و این میان، مذاکرهپرستانی که هر روز آب در آسیاب «توافق نزدیک است» میریزند، ناخواسته به مهمترین اهرم کنترل قیمت نفت ترامپ تبدیل شدهاند.
چرا ترامپ به این «کمک نفتی» نیاز دارد؟
جنگ غزه و تنشهای منطقهای، قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار رسانده است. ترامپ که با شعار «انرژی ارزان» به قدرت رسید، حالا در باتلاقی گرفتار شده که هر بشکه نفت گرانتر، محبوبیتش را در آستانهٔ انتخابات میاندورهای میبلعد.
راهکار او؟ توسل به دروغ «توافق با ایران» — ترفندی که کارشناسان آمریکایی هم آن را «دستکاری آشکار بازار» مینامند.
جان بولتون، مشاور امنیت ملی پیشین آمریکا، بیپرده میگوید: «حرفهای ترامپ یکجور دستکاری بازار است تا نشان دهد همهچیز خوب است. هدف اصلیاش این است که قیمت نفت پایین بیاید.» و مذاکرهپرستان داخلی، با هر اظهارنظر خوشبینانه دربارهٔ «پیشرفت مذاکرات»، دقیقاً همان چیزی را به ترامپ میدهند که میخواهد: سوختی برای آرامسازی موقت بازار.
آمار دروغ، آمار نفت
سیانان گزارش داده که ترامپ تنها در دو ماه گذشته، دستکم ۳۷ بار ادعای نزدیک بودن توافق با ایران را تکرار کرده است. این عدد تصادفی نیست. هر بار که قیمت نفت جهش میکند، ترامپ یک «توافق نزدیک» جدید اختراع میکند. بازار هم که تشنهٔ هر خبر مثبتی است، چند ساعت نفس میکشد و قیمتها کمی پایین میآید. این چرخهٔ معیوب، نه تصادفی است و نه بیهزینه.
نکتهٔ تلختر: در همین حال، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا بهسرعت در حال تخلیه است. مخازن «کوشینگ» در اوکلاهما — یکی از بزرگترین مراکز ذخیرهسازی نفت جهان — پس از آغاز جنگ و توقف عبور نفتکشها از تنگهٔ هرمز، تقریباً خالی شده است. ترامپ با یک دست ذخایر را خالی میکند و با دست دیگر، دروغ توافق را میفروشد.

«مذاکرهپرستان» چگونه به ترامپ کمک میکنند؟
مشکل فقط ترامپ نیست. هر مقام ایرانی که در مصاحبهای از «احتمال توافق» یا «پیشرفت مذاکرات» حرف میزند، بیآنکه بخواهد، به ماشین تبلیغاتی ترامپ سوخت میرساند. فواد ایزدی، کارشناس مسائل آمریکا، با تندی میگوید: «حضراتی میگویند ترامپ دیوانه است، پس برویم با ونس مذاکره کنیم. این افراد مرض مذاکره دارند. ترامپ با هوشمندی، هر چند روز یکبار میگوید با ایران در حال توافقیم تا قیمت نفت را کنترل کند.»
و بدتر از آن: وقتی ترامپ دروغ میگوید، سکوت مسئولان ایرانی به او اجازه میدهد همان دروغ را ابزار فشار بر بازار کند. حسین شریعتمداری، مدیر مسئول کیهان، این پرسش را مطرح میکند که چرا ایران همان لحظه اعلام نمیکند «هیچ توافقی در کار نخواهد بود»؟ سکوت در برابر دروغ، خودش یک نوع تأیید ضمنی است.
جمعبندی: از توهم توافق تا واقعیت شکست
ترامپ یک استراتژی روشن دارد: با توهم توافق، قیمت نفت را پایین نگه دار؛ با خالی کردن ذخایر، بحران را عقب بینداز؛ و با مذاکرهپرستانی که آب در آسیابش میریزند، هزینهٔ این بازی را به ایرانیها تحمیل کن. مذاکرهپرستان باید بدانند هر اظهارنظر خوشبینانهٔ آنها دربارهٔ «نزدیکی به توافق»، نه یک گام به جلو، بلکه یک بشکه نفت ارزانتر برای ترامپ است. و نفت ارزانتر برای ترامپ، یعنی قدرت چانهزنی کمتر برای ایران.