کارنامه اقتصادی فاجعه‌بار دولت پزشکیان!
کارنامه اقتصادی فاجعه‌بار دولت پزشکیان!
دو سال از آغاز به کار دولت چهاردهم گذشت؛ دولتی که با شعارها و وعده‌های رنگارنگِ «کار کارشناسی»، «مذاکره» و «رفع تحریم» سکان هدایت اقتصاد ایران را به دست گرفت. حالا اما کارنامه‌ای که پیش روی ماست، نه فقط یک عملکرد ضعیف، که فاجعه‌ای تمام‌عیار در تاریخ اقتصادی ایران است. آماری که از دل تصویر منتشر شده از کارنامه عملکرد این دولت برمی‌آید، هر ایرانی منصفی را به خشم می‌آورد.
🚨 تورم؛ رکوردشکنیِ ۸۲ ساله با سیاستِ «شوک‌درمانی»!
شاید تلخ‌ترین بخش این کارنامه، آمارِ ویران‌گرِ تورم باشد. بر اساس گزارش مرکز آمار، نرخ تورم سالانه در مناطق شهری در سال ۱۴۰۴ به ۴۹.۶ درصد رسید که از سال ۱۳۲۲ تاکنون بالاترین تورم در ایران است. پیش از این بالاترین تورم در ۸ دهه اخیر متعلق به دولت رفسنجانی در سال ۱۳۷۴ با ۴۹.۳ درصد بود که دولت پزشکیان با حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی توانست این رکورد منفی را هم به نام خود ثبت کند.
اما این پایان ماجرا نیست. تورم نقطه‌به‌نقطه کل کالاهای مصرفی با ۵۷ واحد درصد افزایش از ۳۱.۶ درصد در مرداد ۱۴۰۳ به ۸۸.۶ درصد در خرداد ۱۴۰۵ افزایش پیدا کرده است. تورم نقطه‌به‌نقطه مواد غذایی نیز در این مدت ۱۰۹.۵ واحد درصد بیشتر شده و از ۲۴.۴ درصد در مرداد ۱۴۰۳ به ۱۳۳.۹ درصد در خرداد امسال رسیده است. به عبارت دیگر، تورم غذا نسبت به پایان دولت شهید رئیسی ۵.۵ برابر شده است و در تیرماه ۱۴۰۵، نرخ تورم سالانه به ۶۶ درصد جهش کرد.
یادتان هست که پزشکیان در خرداد ۱۴۰۳ چه گفت؟ او به شدت از نرخ تورم در دولت شهید رئیسی انتقاد می‌کرد. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی دولت پزشکیان، در اردیبهشت ۱۴۰۳ خواستار عذرخواهی شهید رئیسی از مردم بابت بالا بودن نرخ تورم شده بود. حالا اما با تورمی چند برابرِ آنچه انتقاد می‌کردند، نه پزشکیان از نرخ تورم انتقاد می‌کند و نه همتی از رئیس دولت می‌خواهد که از مردم بابت تورم بالا عذرخواهی کند.
مقایسه با دولت قبل، روایتِ تلخ‌تری را آشکار می‌کند. دولت رئیسی، تورم سالانه‌ای حدود ۴۶ درصد را از دولت روحانی تحویل گرفت و پس از ۳ سال آن را به ۳۵ درصد رساند و به دولت پزشکیان تحویل داد. اما این میراث در کمتر از دو سال، با یک جهش تاریخی، به ۶۶ درصد رسید. به عبارت دیگر، تورمی که دولت قبل ۳ سال برای کاهش آن تلاش کرد، در ۲ سال دولت جدید نه‌تنها بازگشت، بلکه از نقطه‌ی شروعِ دولتِ قبل هم فراتر رفت.
💸 دلار؛ از ۶۰ هزار تا ۱۹۵ هزار تومان در ۲ سال!
ارز که نبض اصلی اقتصاد و سفره مردم است، در این دو سال مسیری جز سقوط آزاد را طی نکرد. دلار که در ابتدای دولت پزشکیان حدود ۶۰ هزار تومان بود، در مرداد ۱۴۰۵ به بیش از ۱۹۵ هزار تومان رسید، رشدی بیش از ۲۲۵ درصد. تیرماه ۱۴۰۳ دلار ۵۸ هزار تومان بود و تیرماه ۱۴۰۵ به نزدیک ۱۹۰ هزار تومان رسید؛ یعنی ۳۲۷ درصد افزایش.
این یعنی ارزش پول ملی در سفره‌ی مردم، بیش از دو سوم خود را از دست داده است. نان لواش ۳۳۲٪، شیر ۴۴۴٪، برنج ۳۸۳٪ و گوشت قرمز ۳۴۰٪ گران شده است.
🍞 سفره مردم؛ کوچک‌تر از همیشه
افزایش قیمت بیش از ۵۰ قلم مواد غذایی که هر ماه مرکز آمار اعلام می‌کند، بیانگر آن است که از مرداد ۱۴۰۳ تا آبان ۱۴۰۴ قیمت این اقلام غذایی به طور متوسط ۸۹ درصد بالا رفته است. این در حالی است که در مدت مشابه در دولت سیزدهم، افزایش قیمت این اقلام به طور متوسط ۸۶ درصد بود.
تفاوت مهم دو دولت آن است که دولت شهید رئیسی بابت حذف رانت ارز ۴۲۰۰ تومانی، یارانه نقدی خانوارها را افزایش داد و بخشی از فشار تورم را جبران کرد. اما دولت پزشکیان با حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، نه‌تنها یارانه‌ای برای جبران این تورم تاریخی در نظر نگرفت، بلکه با اصرار بر درستی این سیاست، سنگ‌اندازیِ بیشتری بر سر راه معیشت مردم گذاشت.
⛽ وعده‌های انتخاباتی؛ از «بنزین گران نمی‌شود» تا «منکر وعد‌ه‌ام شدم!»
مسعود پزشکیان در انتخابات سال گذشته چند بار تاکید کرد که قصدی برای گران کردن بنزین ندارد. اما روز گذشته در جمع دانشجویان، منکر چنین وعد‌ه‌ای شد! رئیس‌جمهور با اشاره به سخن یکی از سخنرانان درباره وعده انتخاباتی‌اش درباره گران نکردن نرخ بنزین گفت: «تاکید من در این زمینه بر اجرای عدالت بود.»
این عقب‌نشینیِ آشکار از وعده‌های انتخاباتی، تنها یکی از هزاران نمونه از بی‌تعهدی این دولت به مردم است. پزشکیان در انتخابات وعده داد که سیاست شوک‌درمانی را اجرا نخواهد کرد، اما با حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، سخت‌ترین سیاست شوک‌درمانی تاریخ ۸ دهه اخیر ایران را به اجرا درآورد و سنگین‌ترین تورم را هم به ملت تحمیل کرد.
🤝 مذاکره‌ای که نتیجه‌ای جز تشدید تحریم نداشت
دولت پزشکیان با شعار مذاکره و تعامل با غرب روی کار آمد. رفتند و مذاکره کردند، تفاهم هم امضا کردند. نتیجه چه شد؟ تحریم‌ها که نه‌تنها برداشته نشد، تشدید هم شد. تورم به ۶۱ درصد رسید، دلار به ۱۹۰ هزار تومان. ۵۰ سال است نسخه‌های اقتصادی آمریکایی و غربی را عمل می‌کنید، نتیجه چیست؟
🔥 حذف ارز ترجیحی، کودتا و اغتشاش و سپس جنگ
در دی‌ماه ۱۴۰۴، دولت پزشکیان با دست فرمان کارشناسان نفوذی با حذف ارز ترجیحی باعث شوک تورمی عظیمی شد . مردم به یکباره شاهد گرانی های عجیبی بودند که همه آنها را خشمگین می کرد. ایران شاهد خیزشی گسترده و سراسری بود که به دلیل وخامت شدید اقتصادی آغاز شد. این اعتراضات بلافاصله با دخالت دشمنان کشور به اغتشاشات مسلحانه کشیده شد که نزدیک به 2500 نفر از مردم ایران را به خاک و خون کشید. در همین ایام، پروژه‌ای با عنوان «کودتای دی‌ماه» با مرکزیت گفتمان براندازانه و تلاش برای تسخیر مراکز حساس حکومتی در جریان بود. این اغتشاشات و کشته‌های آن زمینه را برای ورود کشورهای خارجی و آمریکا و ترامپ برای حمله به ایران و بمباران و کشتار مردمو کودکان مدرسه میناب و رهبر ایران آماده کرد. جنگی که به جنگ رمضان مشهور شد و هزاران ایرانی را به خاک و خون کشید. اما نباید از زمینه‌های این اغتشاش و جنگ غافل شد!
📊 کارنامه سیاه در یک نگاه
بر اساس تصویر منتشر شده از کارنامه عملکرد دولت پزشکیان، شاخص های کلیدی اقتصادی در این دو سال به شرح زیر بوده است:
| شاخص | واحد | شروع دولت | وضعیت فعلی | درصد تغییر |
|---|---|---|---|---|
| نرخ تورم سالانه | درصد | ۳۱.۶ | ۶۶ | +۱۰۸% |
| نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه | درصد | ۲۴.۴ (مواد غذایی) | ۱۳۳.۹ | +۴۴۹% |
| قیمت دلار | تومان | ~۶۰,۰۰۰ | ۱۹۵,۰۰۰ | +۲۲۵% |
| قیمت سکه طلا | تومان | ~۴۲,۰۰۰,۰۰۰ | ~۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | +۲۵۷% |
| قیمت مسکن (متری) | تومان | ~۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | ~۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | +۱۲۵% |
| قیمت خودرو (پراید) | تومان | ~۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ~۱,۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | +۱۸۰% |
| تورم مواد غذایی | درصد | ۲۴.۴ | ۱۳۳.۹ | +۴۴۹% |
| نرخ بیکاری | درصد | ۷.۵ | ۹.۱ | +۲۱% |
🏁 سخن پایانی
دو سال با پزشکیان، دو سالِ تورمِ بی‌سابقه، دو سالِ گرانیِ افسارگسیخته، دو سالِ وعده‌های پوچ و عقب‌نشینی‌های شرم‌آور، دو سالِ مذاکره‌های بی‌نتیجه و تحریم‌های تشدیدشده، دو سالِ فساد و رانت‌خواری، دو سالِ فقر و فشار بر سفره مردم.
رکورد تورم ۸۲ ساله، رکورد گرانی دلار، رکورد افزایش قیمت مواد غذایی، همه و همه در کارنامه‌ای ثبت شده که نامِ «پزشکیان» بر تارکِ آن خودنمایی می‌کند. دولتی که قرار بود با «کار کارشناسی» اقتصاد را نجات دهد، حالا با «شوک‌درمانی» تاریخ‌ساز شده است؛ منتها از جنسِ رکوردهای منفی.
مردم ایران، این کارنامه را قضاوت خواهند کرد. روزی که پای صندوق‌های رای می‌روند، حافظه‌شان کوتاه‌تر از آن نیست که این فاجعه دو ساله را از یاد ببرند.
«یک حرف می‌زنیم و جور دیگر عمل می‌کنیم؛ این ناترازی است که همچنان ادامه دارد.» — مسعود پزشکیان
چه تعبیرِ گویایی از سوی خودِ ایشان؛ ناترازی میان وعده و عمل، ناترازی میان شعار و واقعیت، ناترازی میان آنچه گفتند و آنچه کردند.
