بزرگترین تهدید آمریکا، تحریم و تجاوز نیست؛ تجویزهای اقتصادیِ در حال اجراست!
بزرگترین تهدید آمریکا، تحریم و تجاوز نیست؛ تجویزهای اقتصادیِ در حال اجراست!
در روزهایی که دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای همیشه به تاریخ پیوست و یارانه یک میلیون تومانی جای آن را گرفت، ناخودآگاه به یاد این جمله میافتیم که بزرگترین تهدید آمریکا نه موشکهایش، نه تحریمهایش، بلکه نسخههای اقتصادیای است که گویی در اتاق فکر این دولت پیچیده و در حال اجراست.
طرح مشکوک حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه ۱۴۰۴، نه یک اصلاح اقتصادی، که یک عملیات روانی و کودتای اقتصادی تمام عیار علیه معیشت مردم بود؛ عملیاتی که طراحانش ظاهراً در دانشگاه‌های اقتصاد آمریکا درس خوانده‌اند و حالا نوبت به کارآموزی بر سر سفره ایرانیان رسیده بود.
یک ماه، یک تصمیم، یک فاجعه
تاریخ، قضاوت خواهد کرد که چگونه دولتی که با شعار «وفاق» و «کارشناسی» سر کار آمد، در یک بازه زمانی کوتاه و بدون هیچ مقدمه‌چینی، بزرگترین جراحی اقتصادی تاریخ معاصر ایران را در بحرانی‌ترین شرایط ممکن انجام داد. کارشناسان بارها هشدار دادند که «شوک‌درمانی‌های ارزی» نه تنها رانت را حذف نمی‌کند، بلکه «فشار تورمی حاصل از آن، سفره معیشتی مردم را محدودتر و شکاف طبقاتی را بیشتر خواهد کرد». اما گویی این هشدارها برای گوش‌های بسته، شعری بی‌ربط بود.
هماهنگی، واژه‌ای غریب در قاموس این دولت
جالب‌ترین بخش ماجرا، «ساز ناکوک» وزارتخانه‌ها بود. رئیس‌جمهور رسماً اعلام می‌کرد ارز ترجیحی حذف شده، اما وزارت جهاد کشاورزی می‌گفت «ارز ترجیحی نهاده‌های دامی حذف نخواهد شد» و وزارت بهداشت تأکید می‌کرد «ارز ترجیحی دارو همچنان برقرار است».
این مواضع متناقض که «نشان‌دهنده عدم انسجام و اتخاذ تصمیمات جزیره‌ای در دولت است»، نه تنها «سردرگمی و نگرانی جدی درباره نحوه اجرای این سیاست» را ایجاد کرد، بلکه اعتماد عمومی را یک‌بار دیگر به خاک سیاه نشاند. گویی هر وزارتخانه‌ای برای خودش یک اقتصاد جداگانه طراحی کرده و مردم هم باید بین این همه آشفتگی، راه خود را پیدا کنند.
گرانی، تنها مهمان ثابت این مهمانی
نتیجه چیست؟ «همه چیز گران می‌شود». پوشک، روغن، مرغ و تخم‌مرغ و هزاران کالای دیگر به یکباره تورم چند صد درصدی را تجربه کردند و چنان جهش قیمتی داشته‌اند که «کالابرگ یک میلیون تومانی در برابر تورم، قدرت خرید خود را به سرعت از دست داد». البته برخی کارشناسان هشدار داده بودند که «اثرات حذف ارز ترجیحی موجب افزایش تورم خواهد شد ولی ظاهرا نفوذی های دولت تصمیم خود را برای نابودی سفره مردم و ایجاد نارضایتی گرفته بودند». این یعنی سفره‌ای که از قبل کوچک بود، حالا دارد جمع می‌شود.
بارها کارشناسان اقتصادی هشدار دادند که اینگونه شوک‌درمانی‌های ارزی… فشار تورمی حاصل از آن، سفره معیشتی مردم را محدودتر خواهد کرد و مهم‌تر از همه، «اعتراضات خونبار دی‌ماه» رخ داد؛ اعتراضاتی که نشان داد خیابان‌ها ظرفیت تحمل نسخههای خطرناک این دولت را ندارند.
آمریکا، نه در میدان جنگ، که در اتاق اقتصاد و بازرگانی
آمریکا برای ضربه زدن به ایران، نیازی به حمله نظامی ندارد. کافی است تیمی از «کارشناسان» اقتصادی خود را به اتاق فکر دولت بفرستد تا تصمیماتی بگیرند که نه تنها تحریم‌ها را بی‌اثر نمی‌کند، بلکه آن را چندین برابر مؤثرتر می‌سازد.
حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه ۱۴۰۴، دقیقاً همان نسخه‌ای است که دشمن برای فلج کردن اقتصاد ایران می‌پیچید؛ نسخه‌ای که در آن، رانت‌خواران جای خود را به گرانی‌های نجومی می‌دهند و مردم، تنها تماشاگران این نمایشِ پرهزینه هستند.
کلام آخر
دولت آقای پزشکیان، اگر قرار است اشتباه کنید، لطفاً حداقل با هماهنگی کامل اشتباه کنید تا مردم حداقل بدانند که قربانی یک تصمیم واحد هستند، نه یک آشفتگی سازمان‌یافته.
و اگر قرار است اصلاحی در کار باشد، اصلاح را به قیمت جان و سفره مردم تمام نکنید. نباید از ذکر اشتباهات مدیریتی گذشته غافل شویم و دوباره زمینه تکرار آنها فراهم شود. اما حیف که در این دولت، تاریخ‌پذیری و درس‌آموزی، جزو کالاهای اساسی ای است که ارز ترجیحی آن را حذف کرده‌اند.
